Legendarny korzeń Imbir

W skrócie: Imbir można uprawiać w domu z kłącza z widocznymi pączkami: namocz je na noc i posadź 2-3 cm głęboko w doniczce o głębokości minimum 30 cm. Potrzebuje 20-25 °C, dużej wilgotności i rozproszonego światła, podlewaj go regularnie bez zalewania. Pierwsze kłącza zbierzesz po około 8-10 miesiącach.

Imbir bengalski (łac. Zingiber Rubens) to jedna z odmian imbiru lekarskiego, który ludzkość zna już od 3000 lat. Odmiany dzielimy według sposobu przetwarzania na:

• czarny nieobierany, tzw. imbir barbadoski
• biały obierany, tzw. imbir bengalski

Wykorzystuje się jego mięsiste korzenie świeże lub suszone. Jest popularną przyprawą, którą w naszej kuchni dodajemy do potraw i napojów i jest charakterystyczną przyprawą kuchni południowo-wschodniej Azji. Imbir ma intensywny aromat i jest składnikiem mieszanki przypraw curry.

Krajem pochodzenia imbiru jest południowa Azja, konkretnie z pasma wschodnich Himalajów w Indiach, gdzie w przeszłości wykorzystywano go w gastronomii indyjskiej oraz w medycynie ludowej. Ludzie znali go już w starożytności, kiedy nazywano go Panacea, w tłumaczeniu lek na wszystkie choroby. W sanskrycie imbir nazywany jest vishvabhesad - uniwersalne lekarstwo.

W średniowieczu był skutecznym lekarstwem w leczeniu dżumy. Do Europy imbir dotarł dzięki arabskim kupcom i hiszpańskim odkrywcom. W średniowieczu był ważnym towarem w handlu przyprawami między narodami. W Anglii do dziś produkuje się właśnie z imbiru bardzo znane i popularne piwo imbirowe, które charakteryzuje się niską zawartością alkoholu, więc w Anglii piją je nawet dzieci. Do dzisiejszej popularyzacji tego napoju przyczyniła się także światowej sławy pisarka J.K. Rowling, która postaci Harry'ego Pottera dała do picia to piwo. Pierniczki imbirowe lub ciasteczka są z kolei typowym przysmakiem Szwedów.

Do dziś możemy znaleźć dziko rosnący imbir w tropikalnych lasach Azji. Do największych dzisiejszych producentów imbiru należą Azja i Indie, ale uprawiają go także w Afryce, północnej części Australii oraz w regionie karaibskim (np. na Hawajach). Najwyższej jakości imbir na świecie pochodzi z Jamajki! W naszych warunkach możemy go wyhodować z nasion również jako roślinę doniczkową. Imbir bengalski jako jedna z nielicznych odmian imbiru toleruje chłodne zimy. Uprawa imbiru nie jest wymagająca.

Uprawa imbiru

Imbir bengalski, Zingiber Rubens, to roślina wieloletnia, która dorasta do wysokości 1,2-1,5 m. Należy do rodziny imbirowatych. Roślina jest bardzo dekoracyjna. Wygląda jak niepozorna trawa, ozdobą są jednak bardzo efektowne kwiaty. Imbir ma smukłe podłużne ciemnozielone liście. Tworzy mięsiste, węzłowate i rogowato rozgałęzione kłącza.

Nasiona imbiru sadzimy w zwykłym podłożu ogrodniczym, które powinno być lekko kwaśne (6-6,5 pH) i zapewniamy im wystarczającą ilość światła. Nasionka zaczynają kiełkować i wypuszczać pierwsze pędy w ciągu 2-3 tygodni. Roślinka imbiru lubi jasne stanowisko - zapewnijmy jej nasłonecznienie przez co najmniej 5 godzin dziennie, w niektórych przypadkach półcień. Wymaga wystarczającego i regularnego podlewania. Jeśli czasem ją zroszę, imbir będzie tylko zadowolony. Trzeba jednak uważać na przelanie imbiru, w przeciwnym razie nie będzie kwitnąć.

Podczas lata kwitnie pojedynczymi żółtymi kwiatami owiniętymi gęstymi twardymi liśćmi znajdujących się na szczycie łodygi. Kwiaty imbiru są uderzająco podobne do storczyków i pojawiają się stopniowo nad powierzchnią lub pod ziemią około miesiąc po pojawieniu się pąków. Podczas jesieni nadziemna część rośliny więdnie i można zbierać plon; wybrać korzeń imbiru.

Działanie imbiru

Jasnobrązowy korzeń imbiru jest słusznie uważany za skuteczny uniwersalny lek. Korzystnie wpływa na układ trawienny, poprawia ruchy żołądka, łagodzi skurcze w przewodzie pokarmowym, wspomaga produkcję żółci i obniża poziom cholesterolu we krwi.

Imbir działa zapobiegawczo przy chorobach grypowych, przy wirusach jelitowych i zapobiega miażdżycy naczyń. Ma działanie antyseptyczne, dlatego ma zdolność eliminowania w organizmie ludzkim wielu bakterii i wirusów.

Pomaga również przy nudnościach, które są spowodowane podróżowaniem (chorobą lokomocyjną) jak i przy ciąży. Imbir łagodzi bóle głowy, napięcie i różne stany lękowe. Ogólnie imbir pobudza metabolizm i odporność organizmu.

Korzeń imbiru zawiera 2% olejku eterycznego, 4% lotnych olejków aromatycznych, 5% pochodnych fenolowych i inne substancje. W 100g imbiru znajduje się duża ilość potasu, aż 400mg.

Przy dolegliwościach trawiennych zaleca się spożycie 2 łyżeczek świeżo startego imbiru dziennie. Przy chorobie lokomocyjnej trzeba zjeść 2g imbiru co 4 godziny, dopóki dolegliwości nie ustąpią. W przypadku chorób przewlekłych przed spożywaniem większych ilości imbiru skonsultuj się z lekarzem. Możecie również spróbować suszonego imbiru w cukrze.

Wskazane jest jego regularne stosowanie u osób, które mają pracę intelektualną. Jednakże jego konsumpcja powinna być umiarkowana, w przeciwnym razie ma niepożądane skutki w postaci pieczenia zgagi lub nudności. Nie zaleca się jego spożycia dla dzieci poniżej 3 lat.

Świeży lub suszony imbir należy do kuchni

Świeży imbir ma ostry i słodszy smak z nutą cytryny. Jego smak jest bardzo charakterystyczny. Do przygotowania potraw używa się przeważnie suszonego imbiru, gdzie 1 łyżeczka suszonego imbiru równa się jednej łyżce stołowej imbiru świeżego.

Stosuje się go do przyprawiania potraw słodkich, ale także słonych. Dodajemy go do kompotów, ciast, słodyczy - typowych marmolad imbirowych.

Imbir może być składnikiem potraw przygotowanych z wołowiny, jagnięciny i sałatek warzywnych. Używamy go także do kiszenia ogórków i konserwowania dyni. Wyjątkowy aromat i smak nada imbir ryżowi, ketchupowi i sosowi sojowemu. W wielu domach stosuje się ludowy chiński przepis - imbir w połączeniu z czosnkiem. Ta mieszanka jest używana do przygotowywania potraw z ryb i owoców morza, ponieważ neutralizuje ich typowy zapach.

Produkowany jest także kandyzowany imbir, który wytrzymuje co prawda dłużej, ale nie zastąpi typowego aromatu imbiru i efektu świeżego imbiru. Młody imbir pozbawiony goryczy, ugotowany i obtoczony w cukrze to ulubiony angielski przysmak.

Imbir może też rozgrzać

Klasyczną herbatę imbirową, która wzmocni i orzeźwi nasz organizm, przygotowujemy w ten sposób, że imbir ścieramy na tarce na drobno (1 łyżeczkę) i zalewamy 250 ml wrzącej wody. Mieszankę pozostawiamy do zaparzenia na 10 minut. Następnie do mieszanki dodajemy trochę świeżej mięty lub melisy i po kolejnych 10 minutach mieszankę odcedzamy, dodajemy łyżeczkę miodu i plasterek cytryny. Herbata imbirowa rozniesi po całym pomieszczeniu przyprawowy aromat.

W okresie zimowym czasami konieczne jest rozgrzanie całego ciała i do tego nadaje się gorący napój imbirowy. Do jego przygotowania potrzebujemy świeżo startego korzenia imbiru o długości 2-3 cm, który pozostawiamy do zaparzenia w 1l wrzącej wody przez około 15 minut. Tak przygotowany napój imbirowy doprawiamy do smaku cytryną i miodem. Aby podkreślić i urozmaicić jego aromat, dodajemy do napoju cynamon, goździki, skórkę pomarańczową i anyż.

Podsumowanie

Spróbujcie też wyhodować tę egzotyczną odmianę imbiru we własnym domu. Imbir bengalski, zingiber rubens, pochodzący z Himalajów, ożywi wasz dom niekonwencjonalną atmosferą dalekich krain. Roślina imbiru jest bardzo dekoracyjna. Uprawiamy ją z nasion w słonecznym miejscu i zapewniamy jej dostateczne podlewanie. Kwitnie nietypowymi żółtymi kwiatami w okresie letnim. Jesienią nadziemna część imbiru usycha i możemy wykopać korzeń imbiru. Ma działanie lecznicze, działa antybakteryjnie, przeciwwymiotnie, łagodzi bóle głowy i zmniejsza stany lękowe. Jest ulubionym orientalnym przyprawą i jest składnikiem przyprawy curry.