Kwiaty lotosu w ogrodzie

W skrócie: Lotos (Nelumbo) potrzebuje pełnego słońca przez minimum 6 godzin dziennie i ciepłej wody powyżej 20 °C, najlepiej około 25 °C. Kłącze sadzi się w maju lub czerwcu do pojemnika o średnicy min. 40 cm z gliniastą ziemią, pod 15–30 cm wody. Nasiona przed siewem trzeba naruszyć i namoczyć na 24 godziny.

Lotos (łac. Nelumbo) należy do rodziny lotosowatych (łac. Nelumbonaceae). Istnieją tylko dwa gatunki prawdziwego lotosu - lotos indyjski (łac. Nelumbo nucifera) i lotos żółty (łac. Nelumbo lutea). Lotos indyjski znany jest również pod synonimicznymi nazwami lotos orzechorodny czy orzesznik śliczny. Pierwotną ojczyzną lotosu indyjskiego są Indie, skąd rozprzestrzenił się na obszar od południowego Powołża przez Iran i południową Azję aż do Japonii i północno-wschodniej Australii. W XVIII wieku został przywieziony również do Europy, gdzie zaczęto go uprawiać w ogrodach botanicznych, a później także u drobnych hodowców.

Dziś dzięki naszemu e-shopowi możecie go również wyhodować. Ojczyzną lotosu żółtego są wschodnie obszary USA, Ameryka Środkowa i Karaiby. Jego kwiaty są żółte. Za lotosy często uważane są również niektóre gatunki lilii wodnych (łac. Nymphaea), chodzi zwłaszcza o lilię lotosową (Nymphaea lotus) określaną jako lotos egipski, lilię niebieską (Nymphaea caerulea) nazywaną niebieski lotos oraz biały lotos potocznie zwany lilią białą (Nymphaea alba). Te gatunki lilii wodnych są wprawdzie wizualnie dość podobne do lotosów, ale genetycznie te dwa gatunki roślin są sobie bardzo mało podobne.

Lotosy są roślinami wodnymi wyrastającymi z mięsistego bulwiastego kłącza. Liście rosną na długich i miękko kolczastych ogonkach, które mają tarczowaty, lejkowaty, osiągający do 50 cm średnicy, szmaragdowozielony kształt. Na ich powierzchni utrzymują się kropelki wody. Kwiaty wyrastają na długich łodygach nad liśćmi. Mogą mieć do 20 cm średnicy. Ich barwa jest różowa lub biała, przyjemnie pachną. Kwiaty lotosu przypominają bardziej znaną u nas lilię wodną, ale w przeciwieństwie do niej zamiast jednego słupka mają stożkowato rozszerzone gąbczaste łoże, w którym w zagłębieniach umieszczonych w koncentrycznych okręgach osadzone są poszczególne słupki. Ze słupków rozwijają się owalne nieotwierające się owoce, podobne do orzechów.

Lotos jako symbol piękna i czystości

Kwiat lotosu odgrywa znaczącą rolę w wielu religiach, uważany jest za święty kwiat i za symbol piękna i czystości. Czcili go już starożytni Egipcjanie, a do dziś czci go Hindusi i Buddyści. Egipskie mity uważają lotos za pierwszą istotę na Ziemi. Według nich powstał z pierwotnych wód i światła. Lotos był w Egipcie uważany za symbol Słońca. Egipska księga umarłych nawet podaje, że lotos jest jedną z postaci, w które może się przemienić zmarły. Wizerunki kwiatów lotosu możemy znaleźć w staroegipskich świątyniach i na grobowcach. W Indiach lotos odgrywał jeszcze ważniejszą rolę niż w Egipcie. Według indyjskiej mitologii cała Ziemia unosi się na wielkim kwiecie lotosu.

Na kwiecie lotosu często przedstawiani są indyjscy bogowie. Tradycja głosi, że kwiat lotosu wyrósł z pępka boga Wisznu, a także bóg Brahma często przedstawiany jest siedzący na kwiecie lotosu. Kwiat lotosu stał się w Indiach również częścią architektury dzięki kolumnie lotosowej. Jest to kolumna zwieńczona kapitelą w formie kwiatu lotosu. Nawet dzisiaj w Indiach buduje się budowle inspirowane kształtem kwiatu lotosu. Lotos bowiem nieustannie uważany jest tutaj za symbol piękna i czystości. Znaczącą rolę odgrywa lotos także w buddyjskich mitach. Według nich lotos był pierwszym kwiatem, który pojawił się na świecie. W buddyzmie lotos symbolizuje drogę życia, którą trzeba pokonać do oświecenia. Symbolika jest prosta - lotos wyrasta z mułu, musi przedostać się przez mętną wodę i ostatecznie pojawia się czysty i lśniący na powierzchni wody, podobnie jak wierni, którzy przez różne trudności ostatecznie dochodzą do oświecenia. Lotos jest nawet kojarzony z samym Buddą, który zasiadał na lotosowym tronie.

Uprawa lotosu

Lotos nie jest zbyt wymagający w uprawie, wymaga jednak uprawy w wodzie o temperaturze powyżej 20 °C, idealnie około 25 °C oraz dużej ilości światła. Lotos rośnie z mulistego lub żwirowego podłoża umieszczonego kilkadziesiąt centymetrów (min. 30 cm) pod powierzchnią wody. Tylko liście i kwiaty następnie wyrastają nad powierzchnię wody. Lotosy nie znoszą mrozu, dlatego jeśli uprawiasz je w zewnętrznym oczku wodnym, musisz je na czas przenieść w miejsce zimowania. Lotosy możesz w sezonie dokarmiać np. nawozem Nympha-flor, odwdzięczą się bogatszym wzrostem. Lepsze dla rozwoju kwiatów jest prowadzenie uprawy w szklarni lub ogrodzie zimowym, gdzie temperatura wody mniej się waha i osiąga wyższe wartości. W okresie zimowym temperatura wody może być nieco niższa, ale nie powinna spadać poniżej 10 °C.

Nasiona lotosu przed siewem najpierw zeszlifuj...

Nasiona lotosu są szczególne tym, że zachowują zdolność kiełkowania nawet przez kilkaset lat. Mają bowiem bardzo twardą łupinę, która je chroni. Z tego powodu nasiona należy przed siewem zeszlifować (naruszyć), aby woda dostała się do samego zarodka nasienia. Naruszone nasiona zanurz na 24 godziny w letniej wodzie o temperaturze minimum 20 °C, lepiej 25 - 27 °C. Nasiona powinny nabrzmieć (podwoić swoją wielkość). W przypadku, gdy tak się nie stanie, zeszlifowałeś nasiono za mało i proces należy powtórzyć. Prawidłowo nabrzmiale nasiona zaczną bardzo szybko kiełkować, w ciągu tygodnia powinna wyrosnąć roślinka z pierwszymi listkami. Po utworzeniu pierwszych listków warto roślinę posadzić w mulistym podłożu lub w żwirze i młodą roślinę lotosu umieścić w oczku wodnym. Im wyższa temperatura w oczku wodnym, tym lepiej i szybciej będzie lotos rósł.

Do czego wykorzystywany jest lotos?

Orzeszki (nasiona) oraz kłącza są powszechnie spożywaną żywnością w Indiach i Chinach. Kłącza, ze względu na wysoką zawartość skrobi, wykorzystywane są do przygotowania różnych łatwo strawnych potraw, mielone są na mąkę, z której przygotowuje się chleb. Orzeszki smakują podobnie jak orzechy włoskie, spożywa się je surowe, gotowane lub prażone. Spożywanie kłączy jest zdrowe, ponieważ zawierają asparaginę pomagającą wydalać nadmiar płynów z płuc i dróg oddechowych oraz nelumbinę, która stymuluje przepływ płynów ustrojowych i śluzu. Kłącze lotosu jest również ważnym źródłem witaminy C. Wspomaga leczenie zespołu przewlekłego zmęczenia i potrafi zwiększyć ogólną witalność człowieka.

Firmy tekstylne inspirują się kwiatem lotosu...

Kwiaty lotosu nie dają się zabrudzić płynnymi zanieczyszczeniami, ponieważ powierzchnia płatków okwiatu pokryta jest drobnymi kryształami, które pomagają w spływaniu płynnych substancji z kwiatu. Ta właściwość zainteresowała firmy tekstylne, dlatego starają się opracować tkaniny o tych samych właściwościach, których nie dałoby się zabrudzić poprzez polanie.