Korzeń marala - niepokazny oset o magicznych właściwościach

W skrócie: Lewzea szafranowa (Leuzea rhapontica), zwana korzeniem marala, to odporna bylina dorastająca do ok. 1,5 m. Nasiona wysiewa się w marcu–kwietniu na głębokość 3–4 cm, po 2–4 do dołka, a kiełkują już w 5–6 °C. Korzeń wykopuje się pod koniec trzeciego roku i suszy w temperaturze maksymalnie 40–50 °C.

Pierwotną ojczyzną lewzei szafranowej jest wschodni Kazachstan, Mongolia i obszar jeziora Bajkał. Na swoim rodzimym terenie rośnie dziko na łąkach i w lasach, również na wysokościach 1200-2000 m n.p.m. To świadczy o pewnej odporności, którą lewzea niewątpliwie posiada. W naszych okolicach bywa częścią ogrodów ziołowych. Znane i rozpowszechnione są również jej inne ludowe nazwy takie jak korzeń maralowy, rapontyka lub szafran.

Jej bardziej znana i zarazem ludowa nazwa korzeń maralowy została wprowadzona przez rosyjskich osadników w rejonie Ałtaju. Wywodzi się z tego, że korzenie lewzei zimą wygarniały i żywiły się nimi syberyjskie jelenie maral podczas swojej rui. Korzeń pomagał im jednocześnie przetrwać srogą syberyjską zimę. W przeszłości w większych ilościach używali go również Tatarzy jako afrodyzjak. Według zachowanych informacji korzeń lewzei jest wykorzystywany do leczenia aż 14 chorób. Jej wywar z korzenia stosowali ludzie w przeszłości na usunięcie ogólnego zmęczenia i osłabienia. Podczas zimy był głównym preparatem do wzmocnienia odporności.

Jak bezproblemowo uprawiać lewzeę

Lewzea szafranowa (łac. Leuzea rhapontica) to wieloletnia bardzo odporna roślina zielna uderzająco podobna do ostu, która dorasta do wysokości ok. 1,5 m. Należy do rodziny astrowatych (łac. Asteraceae). Uprawiamy ją głównie ze względu na jej korzeń. Nie jest wymagająca co do wyboru gleby, nasiona sadzimy w glebie gliniastopiaszczystej z umiarkowaną zawartością próchnicy i składników odżywczych. Nasiona lewzei kiełkują już w temperaturze 5-6°C i umieszczamy je na głębokości ok. 3-4 cm w ilości 2-4 nasionek do 1 dołka, idealnie w ciągu marca-kwietnia.

W niektórych przypadkach możemy przeprowadzić również jesienny wysiew (pod koniec września), do zimy roślinka wyrośnie 8-12 prawdziwych listków, dzięki czemu lewzea bez szwanku przetrwa zimę. Roślinkę lewzei możemy również wyhodować w inspekcie, aby przyspieszyć jej wzrost. Jest wymagająca pod względem wilgoci, zwłaszcza podczas początkowych etapów rozwoju rośliny. Przez cały okres wegetacji roślin regularnie spulchniamy glebę i usuwamy z jej otoczenia chwasty.

Lewzea szafranowa wyróżnia się grubą łodygą i tworzy dwa rodzaje liści. Jej liście przyziemne są sercowato-jajowate, niepodzielone, na stronie spodniej szarej barwy i filcowate. Natomiast liście łodygowe są siedzące, na stronie górnej są intensywnie zielonej barwy, a na stronie spodniej ponownie szare. Korzeń lewzei jest gruby, 1-2 cm szeroki, przepleciony brązowymi cienkimi pędami, które z wiekiem drewnieją. W pierwszym roku uprawy lewzei roślinka tworzy przyziemną rozettę liści. Następnie wiosną z rozety wyrastają od kilku do ośmiu prostych łodyg (1-8 szt.), na końcu których tworzą się kwiaty. Lewzea wyróżnia się efektownym fioletowym kwiatem, który można zobaczyć najczęściej od czerwca do sierpnia. Jej owocem jest brązowawo-szara żebrowana niełupka.

Ważny jest korzeń lewzei

Korzeń lewzei można wykopywać pod koniec trzeciego roku, najlepiej jesienią lub bardzo wcześnie wiosną. Po wykopaniu oczyszczamy go z ziemi i delikatnie myjemy. Nie jest wskazane długie mycie, ponieważ pozbawia to korzeń substancji aktywnych. Suszymy go w cienkich warstwach w dobrze wentylowanym pomieszczeniu, idealnie w maksymalnej temperaturze 40-50°C.

Jednocześnie możemy zbierać młodsze liście łodygowe lewzei, mają jednak łagodniejsze działanie niż korzeń. Podczas zbierania używamy rękawic. Lecznicze działanie lewzei polega na harmonizacji organizmu. Działa bardzo skutecznie w różnych stanach pooperacyjnych, ma znaczące zdolności regeneracyjne i korzystnie wpływa na ogólny stan organizmu. Ponadto wspomaga działanie gruczołów wydzielania wewnętrznego, przemianę białek, obniża poziom cholesterolu i cukru we krwi, wspomaga trawienie, usuwa brak apetytu, reguluje cykl menstruacyjny, zwiększa potencję i ogólnie wzmacnia działanie gruczołów płciowych. Poprawia również pracę mózgu i ośrodkowego układu nerwowego, zatrzymuje starzenie się fizyczne i psychiczne. Regularne stosowanie lewzei korzystnie wpływa na pracę mięśnia sercowego, szczególnie podczas rehabilitacji po przebytym zawale mięśnia sercowego, zwiększa przepływ krwi i nieznacznie wartości ciśnienia krwi.

Lewzea ma niezastąpioną rolę w usuwaniu metali ciężkich, wypłukuje również toksyny z organizmu i rozkłada alkohol. W trakcie leczenia onkologicznego zawsze skonsultuj stosowanie jakichkolwiek suplementów z lekarzem. Ogólnie możemy jej działanie przyrównać do działania żeń-szenia. Uwaga jednak na wyższe dawki niż zalecana ilość, hamują pracę serca lub powodują nieprzyjemne kołatanie serca. W korzeniu lewzei znajdują się biologicznie aktywne substancje, które tworzą harmonię fizyczną i psychiczną oraz działają pobudzająco na organizm. Produkty z lewzei stosujemy maksymalnie 1 miesiąc, cykle można powtarzać 3-4 razy w roku. Stosujemy je zawsze przed posiłkiem. Zapijamy dużą ilością płynów! Najczęściej przygotowujemy z niej herbatę lub nalewkę.

• Herbata z korzenia maralego z korzenia lewzei przygotowujemy tak, że 2 łyżeczki kawy mieszanki domowej uprawianej i suszonej lewzei zalewamy 500ml wrzątku i pozostawiamy na 10 minut, następnie odcedzamy. Tak przygotowaną herbatę pijemy świeżą 2-3 razy dziennie.

• Nalewka maralowa: W 40-60% alkoholu zalewamy 50g suchego pokrojonego korzenia maralego. Tak przygotowaną mieszankę lewzei pozostawiamy w dobrze zamkniętej butelce, okresowo wstrząsamy mieszanką i po około dwóch tygodniach odcedzamy. Nalewkę stosujemy zawsze przed posiłkiem w ilości 20-30 kropli przez okres 3-4 tygodni.

Podsumowanie

Leuzea lub korzeń maralí to niwymagająca ozdobna bylina, która bez problemu zimuje w Twoim ogrodzie. Jest odporna, dlatego rośnie dziko nawet na wysokościach około 1500 m n.p.m. Charakterystycznie przypomina nasz oset, jednak w przeciwieństwie do niego powierzchnia leuzei jest miękka i bez kolców. Obecnie jest bardzo poszukiwaną rośliną leczniczą, która zwiększa odporność organizmu. Zbieramy jej liście i wykopujemy korzeń, który ma podobne działanie jak dobrze znany żeń-szeń. Leuzea była stosowana przez setki lat, używały jej nasze babcie i będzie stosowana nadal.