Koper włoski ma wielowiekową historię jako roślina lecznicza. Poprawia trawienie. Koper włoski to zaskakująco łatwa roślina do uprawy.

Koper włoski (łac. Foeniculum vulgare) jest znany od niepamiętnych czasów dzięki swojemu szlachetnemu aromacie i właściwościom leczniczym. Już średniowieczni mnisi uważali go za warzywo i przyprawę jednocześnie. Stał się składnikiem sałatek, zup, sosów, dań rybnych, a nawet likierów.

Jak to było z koprem włoskim

Koper włoski był bardzo ceniony już przez Rzymian, był składnikiem posiłków przygotowywanych dla gladiatorów, ponieważ wierzyli, że zwiększy ich siłę i odwagę. Rzymianie regularnie go stosowali dla utrzymania zdrowia. Kobiety wierzyły, że dzięki niemu zapobiegają otyłości. Wzmiankę o koprze włoskim znajdziemy również w antycznym dziele Dioskuridesa, który pisze, że stosowano go do wspomagania produkcji mleka matki, na dolegliwości miesiączkowe oraz do leczenia chorób układu moczowego. Później Anglosasi zaliczyli go do 9 roślin, które czcili za ich moc w walce ze złem. Koper włoski opisał w swoim dziele Strabu, który mówi: "służy oczom, gdy dosięgnie je zwodniczy cień, a jego nasiona, pite z kozim mlekiem, uwalniają tzw. wzdęcia żołądka i pobudzają rozpuszczanie spowolnionego, długo zatkanego trawienia." Znana Hildegarda z Bingen zalicza roślinę kopru włoskiego do swoich ulubionych ziół. Według niej koper włoski cieszy ludzi, rozdaje przyjemne ciepło, wspomaga trawienie, tłumi zapach z ust i poprawia wzrok. Nasi przodkowie kładli ziarna kopru włoskiego również w dziurkach od kluczy, podobno miał chronić całe mieszkanie przed złymi duchami. Wśród ludzi rozpowszechnione są też jego nazwy jako koper włoski, fenikoł, ukrop.



Pierwotnie koper włoski pochodzi z południowo-zachodniej Azji. Dzięki karawanom handlowym jego drugim domem stało się Śródziemnomorze. Obecnie jest rozpowszechniony we wszystkich obszarach strefy umiarkowanej, gdzie rośnie również dziko wzdłuż polnych dróg i na gruzowiskach. Uprawiają go szczególnie Francuzi, Włosi i Japończycy. Koper włoski może stać się również częścią waszego zielarskiego ogrodu, u nas jest coraz bardziej popularnym ziołem.

Jak uprawiać koper włoski? Przede wszystkim nieskomplikowanie

Koper włoski (łac. Foeniculum vulgare) jest byliną wieloletnią, która dorasta do wysokości nawet 2 m. Należy do rodziny selerowatych (Apiaceae). Nasiona kopru włoskiego wysiewamy bezpośrednio na grządkę w kwietniu-maju. Możemy go również wysiewać do skrzynek. Uwaga, nie wysadzamy go w pobliżu kopru ogrodowego, ponieważ może dojść do krzyżowania się przy zapylaniu roślin. Zioło kolendra natomiast obniża jego plonowanie. Koper włoski ma niebiesko-zieloną gołą i lśniącą łodygę. Jego dolne liście mają ogonki, a górne liście są siedzące, przycięte i sznurowate. Są delikatnie podzielone i mają cytrynowy kolor. Koper włoski lubi ciepłe słoneczne stanowisko, glebę wilgotną, dobrze przepuszczalną, gliniastą z zawartością wapnia. Kwitnie latem, a jego owoce dojrzewają jesienią. Tworzy piękne żółte baldachy. Owocem kopru włoskiego jest tzw. rozłupka.



Nadziemną część rośliny zbieramy przed dojrzewaniem owoców, czyli w ciągu sierpnia - września, tak aby zapobiec przedwczesnemu wypadaniu nasion. Baldachy zbieramy rano przy rosie. Zebrane rośliny wiążemy w snopy, pozwalamy im dojrzeć, a następnie wymłócić. Dojrzałe owoce koperku włoskiego mają zielono-brązową barwę, smakują słodko lub lekko piekąco. Cała roślinka pięknie, ujmująco pachnie i wygląda bardzo ładnie na grządce. Rozmnaża się także samosiewem oraz jesienią przez podział. Mięsiste cebulki koperku włoskiego wykopujemy jesienią. Na zimę rośliny przykrywamy, aby były chronione przed chłodem, mrozem i gryzoniami.


Działanie koperku włoskiego

Dzięki swojemu składowi koperkek włoski jest stosowany w medycynie naturalnej jako lek na różne dolegliwości. Zawiera 4-6% olejków eterycznych, które zawierają następujące substancje: β-pinen, kamfen, α-pinen, mircen, α-felandren, fenchon, anetol, kwas anyżowy, metylochawikoł, limonen, dipenten i inne.


Koperek włoski ma działanie przeciwzapalne i odkażające. Wykorzystujemy go w ramach terapii podczas chorób górnych dróg oddechowych, przy zapaleniu oskrzeli, przy kaszlu wspomaga odkrztuszanie, usuwa skurcze, działa na poprawę trawienia, wspomaga ruch jelit i żołądka, wzdęcia, podajemy go przy kamieniach żółciowych i nerkowych, zwiększa laktację i reguluje cykl menstruacyjny. Łagodzi również toksyczne działanie alkoholu. Być może właśnie z tych powodów jest stosowany przy produkcji wielu alkoholi takich jak Absinth czy Becherovka..


Liście i owoce koperku włoskiego używamy także w kuchni

Cała roślina koperku włoskiego jest jadalna. Liści koperku włoskiego używamy do przyprawiania sosów i nadzień. Nadaje się szczególnie do sałatek i do przyprawiania ryb! Jego nasiona dodajemy również do sosów, ryb i sałatek oraz do ciasta przy pieczeniu chleba. Łodygę koperku włoskiego kroimy na plasterki lub trzepiemy na kanapki. Możemy go przygotować także jako gotowane warzywo. Tradycja mówi, że dodanie koperku włoskiego do jakiegokolwiek likieru lub wódki zwiększa pożądanie u mężczyzn.



Nasiona koperku włoskiego możemy także suszyć, liście dodajemy do oleju lub octu, ewentualnie mrożimy. Nasiona przechowujemy w zamkniętym, chronionym przed światłem naczyniu przez maksymalnie 6 miesięcy.


Koperek włoski dla dobrego trawienia

Koperek włoski bardzo często łączymy w mieszankach herbat z anyżem i kminkiem, ale jest odpowiednią ziołem do łączenia także z innymi ziołami leczniczymi. Do mieszanek herbat dodajemy roślinę koperku włoskiego rozkruszoną, aby lepiej się wymywała.

Dla dorosłych przygotowujemy koperek włoski z 2 łyżek stołowych rozdrobnionych owoców, które zalewamy 600ml wrzącej wody. Pozostawiamy do zaparzenia na 1 godzinę i po przecedzeniu stosujemy nawet 6 razy dziennie w ilości 1 dcl 15 minut przed jedzeniem i 30 minut po jedzeniu.



Wodę do oczu z dodatkiem kopru włoskiego przygotowujemy w następujący sposób: Mieszamy równe części rozdrobnionych nasion kopru włoskiego, kwiatów nagietka i ziela świetlika i zaparzamy gorącą wodą. Po zaparciu przecedzamy przez płótno i używamy do płukania oczu.



W kosmetyce używamy liści kopru włoskiego do okładów na twarz lub do przygotowania kąpieli. Z kolei nasiona wykorzystujemy do przygotowania okładów na oczy, a do odświeżenia oddechu możemy je żuć.

Uprawa kopru włoskiego jest pod każdym względem łatwa i nadaje się również dla początkujących hodowców.. :)

Potrzebujemy Twojej zgody na używanie plików cookie, m.in. aby pokazywać Ci informacje dopasowane do Twoich zainteresowań.