Smaczna rzeżucha w kilka dni

Rzeżucha ogrodowa (Lepidium sativum) to roślina jednoroczna należąca do rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Rzeżucha osiąga wysokość 20 - 60 cm. Łodyga jest prosta, rozgałęziona w górnej części, sina. Dolne liście łodygowe są 1x - 2x pierzasto podzielone, środkowe liście są mniej podzielone, górne liście są często nitkowate. Kwiaty są drobne, czterokrotne, płatki korony są białe, ułożone w grono. Owoce to łyżeczkowato niewygięte, szeroko eliptyczne łuszczyny. Ojczyzną rzeżuchy ogrodowej jest południowo-zachodnia Azja i północno-wschodnia Afryka. Do innych części świata rozprzestrzeniła się stopniowo jako warzywo uprawne. Na naszym terenie występuje od końca XIX wieku. Rzeżucha ogrodowa jest kulturowo uprawianą rzeżuchą siewną. Znanych jest ok. 108 przedstawicieli rodzaju rzeżucha. Należą do nich na przykład: rzeżucha polna (Lepidium campestre), rzeżucha gęstokwiatowa (Lepidium densiflorum), mokrzyszek dwojakowy (Lepidium didymum), rzeżucha różnolistna (Lepidium heterophyllum), rzeżucha szerokolistna (Lepidium latifolium), rzeżucha przeszytna (Lepidium perfoliatum), rzeżucha rumunowa (Lepidium ruderale) i rzeżucha wirginijska (Lepidium virginicum). Rzeżuchę siewną można pomylić z rzeżuchą rumunową. Można je rozróżnić po łodydze. Rzeżucha siewna ma łodygę siną i niewonjącą, podczas gdy rzeżucha rumunowa ma łodygę niesiną i nieprzyjemnie pachnącą.

• Do uprawy możesz nabyć np. rzeżuchę odmiany Krause Kresse. Jest to aromatyczna odmiana rzeżuchy, którą można zbierać już po 2 - 3 tygodniach. Wymaga piaszczystej gleby bogatej w składniki odżywcze i dużo wilgoci.

• Do całorocznej uprawy w skrzynkach lub miseczkach nadaje się rzeżucha Duńska o pikantnym smaku. Uprawia się ją na wilgotnym podłożu lub na wacie. Zbiera się ją, gdy osiąga ok. 5 cm wysokości.

• Rzeżucha Sprint bio to produkt rolnictwa ekologicznego. Można ją wysiewać od marca do września na zewnątrz oraz przez cały rok do skrzynki za oknem. Nasion po wysianiu nie przykrywa się. Rzeżuchę można uprawiać również na kiełki, do tego celu należy zapewnić sobie nasiona bio, które nie były chemicznie traktowane i są przeznaczone specjalnie do kiełkowania!

Uprawa rzeżuchy

Wyhodowanie własnej rzeżuchy jest bardzo proste i naprawdę każdy da sobie z tym radę, bez grządki, bez balkonu... Tak, rzeżucha jest bardzo skromna, wystarczy jej kawałek miejsca na parapecie okiennym czy w jaśniejszym miejscu w mieszkaniu. Najczęściej uprawia się ją do konsumpcji młodych pędów. Jej uprawa na grządce do tych celów nie jest zbyt odpowiednia. Uprawa w miseczce czy skrzynce jest wygodniejsza. Rzeżuchę można wysiewać przez cały rok. Największe korzyści przynoszą jednak zasiewy poza sezonem, gdy brakuje innych rodzajów świeżych warzyw. Dzięki zbiorowi rzeżuchy można przynajmniej trochę załatać lukę. Nasionka rzeżuchy wysiewa się bardzo gęsto do skrzynki lub do miseczki wypełnionej lżejszą ziemią, piaskiem lub trocinami. Wysiewać można jednak również na watę czy papierowe serwetki. Najwygodniej jest zaopatrzyć się w specjalny mini zestaw do kiełków roślinnych, który składa się z wielokrotnego użytku miseczki i dwóch porcji nasion rzeżuchy. Na dno miseczki położyć watę, dobrze ją zwilżyć i nasypać na nią gęsto nasionka (nasionka nie mogą pływać w miseczce). Miseczkę postawić w jasnym miejscu lub na parapecie. Watę czy podłoże utrzymywać stale wilgotne, co czasami wymaga nawet kilku podlewań dziennie w zależności od temperatury i wilgotności powietrza w mieszkaniu. Utrzymać stabilną wilgotność pomoże przykrycie zasiewu torebką foliową. Rzeżucha zaczyna kiełkować już 2 - 3 dni po wysianiu. Pierwszy zbiór można przeprowadzić już za tydzień lub dwa, w zależności od warunków uprawy. Rzeżucha do zbioru powinna być wysoka ok. 10 cm. W tym czasie można odciąć tylko jej wierzchołki, a rośliny ponownie odrosną, więc z jednej porcji nasion można zbierać dwa do trzech razy. Zebrane rośliny przepłukać wodą i można je konsumować. Gdybyście zdecydowali się uprawiać ją na zewnątrz, możecie ją wielokrotnie wysiewać od marca aż do jesieni. Wysianych nasion nie zakrywać. W środowisku zewnętrznym rzeżucha kiełkuje dłużej i wolniej rośnie. Nie zapominajcie również tutaj regularnie podlewać, nasionka i młode rośliny nigdy nie mogą przeschnąć!

Do czego przydaje się ten mały cud z miseczki?

Rzeżucha jest naprawdę małym cudem z miseczki. Jest jednym z niewielu rodzajów warzyw, które można uprawiać nawet w czasie silnych mrozów i to bardzo łatwo. Rzeżucha zawiera dużą ilość witaminy C, co szczególnie zimą jest niezwykle przydatne. Jest źródłem tiaminy (witamina B1) i beta karotenu. Te substancje są ważne dla silnej odporności, są skutecznymi antyoksydantami, które oczyszczają organizm z toksyn i zapobiegają procesom degeneracyjnym w komórkach i tkankach. W rzeżusze znajduje się również szereg minerałów - np. potas, żelazo, magnez i wapń. Rzeżucha jest ceniona jako roślina korzystna dla nerek i dróg moczowych, ponieważ oczyszcza je z substancji toksycznych i eliminuje mikroorganizmy wywołujące stany zapalne. Regularna konsumpcja jest więc wskazana dla osób, które cierpią na częste zapalenia pęcherza moczowego lub nerek. Po rzeżuchę można sięgnąć również w przypadku przeziębienia i chorób dróg oddechowych. Pomaga leczyć kaszel i stymuluje układ odpornościowy. Rzeżucha wspomaga produkcję soków trawiennych, dzięki czemu pobudza działanie pęcherzyka żółciowego i wątroby - ma korzystny wpływ na trawienie. Dlatego dobrze jest dodawać ją do tłustszych i cięższych potraw - rzeżucha ułatwi ich trawienie. Rzeżuchy można używać podczas kuracji detoksykacyjnej. Dzięki obecności potasu działa moczopędnie i oczyszcza nerki. Należy do grupy ziół i warzyw oczyszczających krew.

Jak przygotowywać rzeżuchę?

Rzeżuchę spożywajcie wyłącznie na świeżo, po ugotowaniu zgorzkniałaby. Im starsze są rośliny, tym mają bardziej ostry i wyrazisty smak. Młode roślinki rzeżuchy smakują podobnie jak rzodkiewka. Młode roślinki są wyśmienite położone na chlebie z masłem. Drobno posiekaną rzeżuchę można dodawać do różnych past twarogowych, jajecznych czy serowych. Smaczna jest w sałatkach warzywnych lub na gotowanych ziemniakach czy w purée ziemniaczanym. Fantazji w wykorzystaniu nie ma granic.

Spróbuj też kiełków rzeżuchy, zawartość witamin jest w nich nawet o 500% wyższa niż w dorosłej roślinie.

Kiełki rzeżuchy mają wysoką wartość odżywczą wszystkich potrzebnych składników odżywczych (witamin, enzymów i minerałów), a ponadto są łatwo strawne. Spożywanie zdrowych kiełków BIO ma działanie regenerujące. Kiełki zawierają dużo prowitaminy A, witamin B1, B2, B12, E i K. Z minerałów to przede wszystkim wapń, magnez, fosfor i żelazo. Kiełki zawierają również całą gamę enzymów wspomagających trawienie. Kiełki mogą spożywać dzieci od 1 roku życia, u których wspierają zdrowy wzrost. Przygotowanie kiełków jest bardzo proste. Odpowiednie nasiona (kiełki w jakości BIO bez obróbki chemicznej) namoczyć w wodzie na 8-10 godzin. Następnie wodę zlać, a nasiona na sitku dokładnie spłukać. Nasiona dokładnie płukać również w kolejnych dniach. Podczas kiełkowania nasiona nie muszą leżeć w wodzie, ale muszą być stale wilgotne. Różnicą w stosunku do klasycznej uprawy jest ograniczenie dostępu światła. Do trzeciego lub czwartego dnia powinny rozwinąć się listki kiełków, które można zacząć spożywać. Aby skiełkowana rzeżucha smakowała lepiej, może Cię cieszyć świadomość, że skiełkowane nasiona zawierają nawet o 500% więcej witamin niż dorosłe rośliny, a regularne spożywanie prowadzi do poprawy trawienia i odporności. Kiełki są pokarmem zasadowym, co warto podkreślić w dzisiejszych czasach nadmiernego zakwaszenia organizmu.