Kawa domowa - dlaczego nie?

Kawowiec arabski

Aromat świeżej kawy znamy wszyscy, wielu z nas potrafi delektować się nią kilka razy dziennie i przy tym relaksować. Niewiele osób wie, że kawę możemy wyhodować również w warunkach domowych, w doniczce w swoim mieszkaniu. Kawowiec arabski jest bowiem nieskomplikowaną rośliną w uprawie i nie wymaga specjalnych warunków.

Pochodzenie kawowca i legenda o nim

Jego pierwotną ojczyzną jest wschodnia Afryka, konkretnie Etiopia i jej prowincja Kaffa. Pierwotni mieszkańcy znali działanie kawy i żuli jej ziarna, dzięki czemu potrafili pobudzić swoje ciało i ducha. Jedna ze znanych legend o kawie pochodzi z roku 900 p.n.e. Abisyński pasterz kóz zauważył, że jego zwierzęta są bardziej żywe i żwawe, gdy spasają czerwone owoce nieznanego zielonego krzewu. Ciekawość doprowadziła go do tego, że sam skosztował tych owoców i zauważył u siebie ich pobudzające działanie. Ze swoją wiedzą zwierzył się opatowi pobliskiego klasztoru, który nasiona wrzucił do ognia, ponieważ uważał je za działanie diabła na człowieka. Wyśmienity i intensywny aromat, który powstał podczas palenia ziaren zmusiła go do tego, aby z pozostałych ziaren przygotować odwar. Później podczas długich nocnych medytacji odwar ten pomagał mnichom przepędzić zmęczenie.

Na przełomie XV i XVI wieku kawa zaczęła rozprzestrzeniać się dalej po świecie - z Jemenu kierowała się do Arabii, gdzie Arabowie długo ukrywali przed światem przygotowanie tego pobudzającego napoju. W roku 1516 powstały w Stambule pierwsze kawiarnie. Pierwszym botanikiem, który znał kawę był Włoch Prospero Alpino, który zetknął się z nią w Egipcie w roku 1584. Do Europy kawa dotarła w XVII wieku. Warto wspomnieć o powstaniu kawiarni w Wenecji w roku 1645 i w Paryżu w roku 1670. Holendrzy założyli plantacje kawy na Cejlonie już w roku 1699, później w Indiach i na Jawie. Francuzi przewieźli kawę przez Ocean Atlantycki do Meksyku i Brazylii.

W pierwotnych warunkach kawowiec wyrasta do wysokości nawet 3m i występuje w górach na wysokości 1500 - 1800 m n.p.m., gdzie jest większa różnica między temperaturami w dzień i w nocy (ważne dla jego wzrostu jest tworzenie się rosy), dzięki czemu roślinka jest bardziej odporna na szkodniki, które ją atakują. Do spopularyzowania kawy doszło dopiero w XIX wieku. Dziś największymi eksporterami kawy są Brazylia, Kolumbia, Meksyk i Indie.

Jak uprawiać kawowiec?

Jest to wiecznie zielony krzew, który dorasta do wysokości 2-3m. Uprawiamy go z nasion (nasiona kawowca) w zwykłym substracie ogrodniczym (zwykły substrat) z dodatkiem torfu w zacienionych miejscach, gleba nie może jednak zawierać wapnia. Nasiona przed wysiewem stratyfikujemy w torebku strunowej w lodówce i wysiewa się do gleby na głębokość 1,5-2cm. Kiełkują w ciągu pięciu tygodni. Możemy go również wyhodować z sadzonek dorosłych roślin w ten sposób, że z sadzonek usuwamy dolne liście, a górne zmniejszamy o połowę do dwóch trzecich. Następnie wbijamy je do przygotowanego substratu, utrzymujemy stałą wilgotność i temperaturę od 24-26°C. Mniejsze rośliny podlewamy mniej, ponieważ ich korzenie są bardzo wrażliwe na zgniliznę.

Dorosłe rośliny podlewamy wtedy, gdy liście zaczynają więdnąć i to w ten sposób, że odstałą wodę nalewamy do podstawki pod doniczką i po upływie 30 minut pozostałą wodę wylewamy. Podczas wegetacji, gdy roślina tworzy kwiaty i owoce konieczne jest obfitsze podlewanie. Idealna temperatura do wzrostu wynosi około 24°C. W okresie zimowym (od października) ustawiamy go w miejscach o temperaturze od 15-18°C i ograniczamy podlewanie. Wysychanie liści kawowca powoduje niewłaściwe i nieregularne podlewanie, stanowisko z bezpośrednim nasłonecznieniem oraz przeciąg. Podczas wegetacji nawozimy go raz na dwa tygodnie. Kawowiec przycinamy, wspierając tym samym jego rozgałęzianie i zagęszczanie. W czasie lata roślina może być umieszczona na balkonie w zacienionym i chronionym przed wiatrem miejscu.

Czy wiedzieliście, że zielona kawa wpływa na odchudzanie?

Młode rośliny przesadzamy co roku na wiosnę do świeżej gleby, starsze rośliny w kilkuletnich odstępach. W roku, gdy rośliny nie przesadzamy, należy wymienić przynajmniej wierzchnią warstwę gleby. Przy przesadzaniu wybieramy wielkość doniczek w następujący sposób: małe rośliny umieszczamy w doniczce większej o 2cm od pierwotnej, a starsze rośliny w doniczce o 3cm większej niż była pierwotna. Kawowiec jest podatny na choroby grzybowe i bakteryjne podobnie jak inne rośliny cytrusowe, zaatakowane części mechanicznie usuwamy.

Dopiero w trzecim roku od wysadzenia, gdy roślinkom osiąga wielkość 1 m, kawowiec zaczyna owocować. Około szóstego roku zaczyna mieć przeciętne plony. W przypadku, gdy roślinka ma idealne warunki, mogą na niej być kwiaty i owoce jednocześnie. Jego kwiaty są białe z jaśminowym zapachem i kwitną w lipcu-sierpniu. Owoce są wiśniowoczerwone, wielkości agrestu i dojrzewają dopiero po 6-9 miesiącach - zazwyczaj w miesiącach zimowych. Zawierają 2 nasiona, które do siebie przylegają. Z roślinki zbiera się czerwone owoce, których skórka jest jadalna. Nasiona najpierw wysuszamy, potem na patelni na wolnym ogniu w ciągu 20 minut prażymy. W ten sposób przygotowujemy nasz codzienny pyszny pobudzający napój. Kawowiec w optymalnych warunkach dożywa nawet 30 lat.

Owoce kawowca arabskiego mają najwyższej jakości ziarna kawy na świecie. Kawowiec stworzy w Twoim mieszkaniu piękny zielony ozdobny krzew z czerwonymi owocami.