Rośliny lecznicze w tradycji ludowej

Rośliny lecznicze w ludowej tradycji

Wykorzystanie roślin w ludowym lecznictwie jest pradawne i rozwijało się początkowo u różnych narodów w najrozmaitszych częściach świata niezależnie. Do doświadczeń, często zapewne drogo zapłaconych, dołączały się niejednokrotnie różnorodne przesądy. Było to przede wszystkim porównywanie podobieństw części kształtów roślin z kształtem narządów ludzkiego lub zwierzęcego ciała i od tego wywodzone domniemane lecznicze działanie roślin lub ich części na podobny narząd ludzkiego ciała. Często były łączone czynności lecznicze z obrzędami religijnymi, czarami, zaklęciami itp.

Jeśli ludzie uważali te czynności za niezbędną część leczenia i wierzyli w ich skuteczność, nie można im odmówić również pewnego znaczenia psychoterapeutycznego, co w dzisiejszych czasach wreszcie zastępuje przekonujące słowo lekarza. W inny sposób potrafią tego skutku używać niektórzy chciwi zielarze, którzy zwłaszcza za pośrednictwem swoich pomocników i propagatorów potrafią znacznie psychicznie wpłynąć na swoich klientów.

Równocześnie jak człowiek poznawał właściwości lecznicze roślin, zapoznawał się również z roślinnymi truciznami i narkotykami, a także tych właściwości zaczął wykorzystywać, czasami do połowu ryb i zwierzyny, innym razem znowu nadużywać przeciwko ludziom. W Europie to poznanie i nadużywanie roślin oraz niektórych trujących zwierząt osiągnęło szczyt w średniowieczu w postaci trucicielstwa, narkomanii i toksykomanii. Ówczesne społeczeństwo broniło się przed tym drastycznymi karami za czary, torturami i paleniem na stosie, które jednak dotykały często także niewinnych ludzi, czy to nieświadomie, czy z nienawiści. Wybrać i zweryfikować z ludowych tradycji oraz starych zielarzy to, co jest rzeczywiście dobre i użyteczne, jest pracą nadzwyczaj trudną, ale niemało znaczącą.